Ortak Yazılı Sınav senaryoları ile ders kitapları arasındaki uyumsuzluk eğitimcilerin tepkisini çekti

Tartışmalı OYSS belirsizlikle başladı. Eğitimciler 9. sınıf İngilizce dersi sınav senaryosunun okullarda okutulan resmi ders kitabı ile ciddi biçimde uyumsuz olduğunu ifade etti. Eğitim Sen Ankara 1 Nolu Şube Sekreteri Sibel Gökçe Evci uyumsuzluğun sınavlara yansıyabileceği endişesini dile getirdi. Evci, sınav senaryolarının resmî öğretim programı ve ders kitabıyla karşılaştırarak incelenmesi, tespit edilen uyumsuzlukların da sınavlar uygulanmadan giderilmesi gerektiğine dikkat çekti.

Eğitimciler, Ankara İl Millî Eğitim Müdürlüğü tarafından 2026-2027 eğitim öğretim yılı birinci dönemi için hazırlanan ve Millî Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) Ortak Yazılı Sınav Sistemi’ne (OYSS) yüklenen 9. sınıf İngilizce dersi sınav senaryoları ile okullarda okutulan resmî ders kitabı arasında ciddi bir uyumsuzluk bulunduğunu belirtti.

MEB tarafından 9. sınıflarda okutulması öngörülen ‘Waymark’ isimli İngilizce ders kitabına karşılık, sisteme yüklenen sınav senaryolarındaki “Revision 1” ve “Revision 2” başlıklı bölümlerin bu kitapla örtüşmediğini ifade eden eğitimciler söz konusu içeriklerin hazırlık sınıflarında kullanılan ‘Uptone’ isimli kitapla benzerlik gösterdiğini söyledi. Konuya ilişkin Cumhuriyet’e değerlendirmelerde bulunan Eğitim Sen Ankara 1 Nolu Şube Sekreteri Sibel Gökçe Evci “Bu durum, derslerini Bakanlığın belirlediği kitap üzerinden yürüten öğretmenleri ve sınava hazırlanan öğrencileri belirsizlikle karşı karşıya bırakmaktadır. Üstelik uyumsuzluğun doğrudan OYSS’ye yüklenen senaryolarda bulunması, bu içeriklerin sınavlara yansıyabileceği endişesini artırmaktadır” diye konuştu.

Mevzuat açısından da konuyu değerlendiren Evci, “9 Eylül 2023 tarihli ve 32304 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği, öğrencilerin başarısının öğretim programındaki kazanımlar esas alınarak belirlenmesini, ölçme ve değerlendirme araçlarının geçerli, güvenilir ve tarafsız olmasını öngörmektedir. Yönetmeliğin 4. ve 5. maddelerinde yer alan ilkeler doğrultusunda sınavların öğrencilerin öğretim programında belirtilen kazanım ve becerileri edinme düzeylerini ölçmesi gerekmektedir.

Ortak yazılı sınav sorularının da konu-soru dağılım tablolarına uygun biçimde hazırlanması esastır. Anayasa’nın 42. maddesiyle güvence altına alınan eğitim hakkı ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu’nda yer alan fırsat ve imkân eşitliği ilkesi de öğrencilerin adil ve nesnel koşullarda değerlendirilmesi açısından önem taşımaktadır. Bu çerçevede, sınav senaryolarının öğrencilerin öğretim programıyla örtüşmeyen içerikler üzerinden hazırlanması, ölçme ve değerlendirmenin kapsam geçerliği, eşitlik ve nesnellik ilkeleri bakımından ciddi sorunlar doğurabilecek niteliktedir” dedi.

Bakanlığın belirlediği ders kitabı ile ortak sınav senaryoları arasında tutarlılık bulunmasının eğitim öğretim sürecinin temel gerekliliklerinden biri olduğunu anımsatan Evci, “Öğretmenlerden resmî ders kitabını esas almaları beklenirken farklı içeriklere dayalı sınav senaryolarının sisteme yüklenmesi, ölçme ve değerlendirme süreçlerinin nasıl planlandığı ve denetlendiği sorusunu gündeme getirmektedir. Yaşanan sorun yalnızca teknik bir uyumsuzluk olarak değerlendirilemez. Ölçme ve değerlendirme süreçlerinin giderek merkezileştirilmesi, öğretmenlerin mesleki bilgi ve deneyimlerinin bu süreçlerde yeterince dikkate alınmaması, benzer sorunların ortaya çıkmasına zemin hazırlamaktadır.

Öğrencilerinin öğrenme düzeylerini, ihtiyaçlarını ve sınıflarının koşullarını en iyi bilen öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme süreçlerindeki mesleki yetkinlikleri esas alınmalıdır. Öğrencilerin kendilerine öğretilmeyen ve öğretim programlarında yer almayan içeriklerden sorumlu tutulması kabul edilemez. Öğretmenler de merkezi olarak hazırlanan sınav senaryolarındaki olası hataların sonuçlarını gidermek için ek iş yüküyle karşı karşıya bırakılmamalıdır” ifadelerini kullandı.

Evci son olarak şunları söyledi: “Ankara İl Millî Eğitim Müdürlüğü, OYSS’ye yüklenen 9. sınıf İngilizce sınav senaryolarını resmî öğretim programı ve ders kitabıyla karşılaştırarak incelemeli, tespit edilen uyumsuzlukları sınavlar uygulanmadan gidermeli ve öğretmenleri açık biçimde bilgilendirmelidir. Ölçme ve değerlendirme, öğrencilerin öğrenme düzeylerini belirlemek ve öğrenme süreçlerini desteklemek amacıyla yapılmalıdır. Merkezi olarak hazırlanan sınav içeriklerinin doğruluğunu ve öğretim programlarıyla uyumunu sağlamak, bu sistemi oluşturan ve uygulayan eğitim yönetiminin sorumluluğudur.”